Virajları Doğru Almak

Viraj alınırken yolun ne genişlikteki bölümünün kullanılacağı bir çok dış etkene bağlıdır. Viraj içinde karşı yönden gelen olup olmadığını görmemizi engelleyen ağaç vb. görüş engelleyici birtakım etkenler ya da yolun şehir içi veya şehirlerarası bir yol olup olmadığı gibi.. Ancak, her koşulun uygun olduğu varsayımından hareketle doğru viraj alımını şu şekilde açıklayabiliriz:

Şekil 2 doğru şekilde viraj alımını göstermektedir. Doğru viraj alımında sürüş çizgisi “önce dış -sonra iç- tekrar dış” şeklinde olmalıdır. Şekilden de anlaşılacağı üzere, viraja dıştan, yani sağa dönen virajlarda yolun soluna yanaşarak, sola dönen virajlarda ise yolun sağına yanaşarak dönmek esastır.

Otomobili viraj içerisinde yavaşlatmak yerine, gerektiği kadar vitesle birlikte hız düşürülerek otomobilin lastikleri yere tam olarak tutunabilecek şekilde viraja mümkün olduğunca dıştan girilir. Yani, otomobil viraja daha girmeden yavaşlatılması tamamlanmış olmalı ve bu hız, şekilde “apex” olarak gösterilen virajın orta noktasındaki hız dahil, virajın tümündeki en düşük hız olmalıdır. Fren ancak viraja giriş noktasından önce otomobili yavaşlatma maksadıyla kullanılmalıdır, viraj içinde frene basılmaz.

Fren noktasından itibaren otomobil virajın içine yönlendirilerek apex’e kadar kontrollü bir şekilde gaz verilir (hız belirli bir miktarda artırılır). Orta noktada (apex’te) otomobile uygulanan merkezkaç kuvveti maksimumdadır. Bu nokta aynı zamanda virajın en içten dönüldüğü noktadır.

Virajın en iç konumunda bulunulan apex’te virajın uzak olan dış noktası hedeflenerek otomobil gaza oturtulur. Ancak gaz verirken otomobili kasmak ve lastikleri zorlamak yerine hem motorun daha çabuk hızlanması hem de lastiklerin soğuyabilmesi için bir an evvel düzelterek aracı gerektiği kadar dışa bırakmak gerekmektedir.

Yapılan Hatalar

Viraj alımında genellikle yapılan en önemli hata, viraja otomobilin yere tutunma sınırlarını zorlayacak bir hızla girip daha sonra viraj içinde fren kullanma mecburiyetinde kalmaktır. Eğer dikkatli bir sürücü iseniz diğer araçlarla birlikte viraja girdiğinizde çoğu sürücünün hızını ayarlayamamaktan ötürü neredeyse viraj çıkışına kadar fren lambalarının yandığına şahit olmuşsunuzdur. Bunun, şüphesiz ki viraj alımında uyulması gereken belli kuralları uygulamamaktan kaynaklanan nedenleri vardır.

Şekil 1′de yanlış şekilde girilen bir viraj görülmektedir. Fren noktasında otomobilin bulunduğu yanlış konum ve hızını ayarlayamamaktan ötürü, virajın orta noktası olan apex’te viraj açısının ne kadar keskinleştiği rahatlıkla görülmektedir. Sonuç olarak bu noktada aracı neredeyse durma noktasına varacak kadar yavaşlatmak mecburi hale gelmektedir.

Doğru Viraj Alımında Geçerli 2 Genel Kural

Viraj alımında geçerli ilk kural “yavaş gir – hızlanarak çık” şeklinde açıklayabileceğimiz ve yapılan genel hatanın tersine otomobili virajın alımı sırasında değil, daha viraja girmeden yavaşlatmayı hedefleyen kuraldır. “Önce dış -sonra iç- tekrar dış” olarak adlandırabileceğimiz ikinci kural ise virajı dönülmesi mümkün en geniş açıyla dönebilmemizi ve dolayısıyla otomobilin yere daha fazla tutunmasına yardımcı olmayı amaçlar. Bu her iki kural da doğru viraj almanın mantığını anlatmak için yazılmıştır ve sizle birlikte diğer araçların da seyir halinde olduğu normal trafikte uygulanması son derece tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Bu sebeple tuninglinx olarak günlük trafikte size ayrılan yol çizgilerine uymanız gerektiğini hatırlatırız.

Yağmurun ilk yağdığı an yol yüzeyinde birikmiş olan toz ve yağlar yolu daha da kayganlaştıracağı için bu dakikalarda hız yavaşlatılmalı ve ani hareketlerden kaçınılmalıdır. Sağanak yağmur esnasında oluşan su birikintilerine girerken aquaplaning (su yastığı üstünde kayma) olayı oluşur. Bu durumlarda direksiyon sıkıca tutulmalı ve hız kesmek için ayak gazdan çekilmeli, frene çok yavaş basılmalı (eğer ABS varsa sonuna kadar basılmalıdır) ve ani haraketlerden kaçınılmalıdır.

Sollama esnasında aracın silecekleri en yüksek hızında çalıştırılmalıdır.Kalorifer sistemi ve arka cam rezistansları çalışır halde olmalı, görüş alanını kısıtlayacak buharlanma gibi durumlarda bir bez ile görüş alanı yaratılmalıdır.

Su birikintilerine girildikten sonra ıslanan fren balatalarını kurutmak için kısa bir süre frene hafifçe basılmalıdır. Araca binmeden önce ıslanan ayakkabıların acil bir durumda fren pedalından kaymasını engellemek için bir bezle taban kısmı silinmelidir.

Yağmurlu havalarda gaza gereğinden fazla basmak, sert bir şekilde frene basmak, ani bir şekilde direksiyonu çevirmek ve debriyajdan ayağın hızlıca çekilmesi kayma hareketini daha kolay başlatacağından bu hareketlerden özellikle kaçınılmalıdır.

Kısa farlar devamlı açık tutulmalıdır. Yoğun yağışlı ve çamurlu yollarda ön, arka farlar, stoplar, sinyaller ve fren lambaları belli aralıklarla silinmelidir.

Özellikle lastiklerinizin dış derinliği 3 mm’den az ise öndeki aracın lastik izleri takip edilerek kayma riski azaltılabilir.

! Silecek suyu, yağ seviyesi, akü su seviyesi kontrol edilmeli eğer eksikse tamamlanmalıdır.
! Lastik havalarının tam ve dış derinliklerinin en az 3 mm olup olmadığı kontrol edilmelidir.
! Sinyallerin ve farların çalışıp çalışmadıkları kontrol edilmeli eğer aralarında çalışmayan varsa kesinlikle tamir edilmeden yola çıkılmamalıdır.
! Ön ve arka emniyet kemerlerinin çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir.
! Araçta boşta eşya olmamalıdır. Bunlar ani bir fren esnasında ciddi yaralanmalara sebep olabilir ya da meşguliyet vererek tek başlarına birer kaza sebebi olabilirler.
! Araçta yangın söndürücü ve ilkyardım çantası bulundurmadan yola çıkılmamalıdır.
! Camlar, sinyaller ve farlar temiz olmalı, görüş tam sağlanmadan yola çıkılmamalıdır.
! Kalorifer sisteminin çalıştığından ve hava kanallarının (özellikle ön) açık olduğundan emin olmadan yola çıkılmamalıdır. Özellikle yağmurlu havalarda kalorifer sistemi ve rezistanslar görüşü sağlamada önemli bir etkendir.

Boş bir otoyolda araç kullanırken aniden 360-derecelik bir dönüş yaparak kendinizi bir hendekte bulabilirsiniz. Bu olay, araç sürücüleri için son derece tehlikeli olan saydam buzla karşılaştığınızda başınıza gelebilir.
Saydam buz hemen hemen görünmez olduğundan son derecede tehlikelidir. Yol yüzeyi çıplak ve kuru göründüğünden sürücü normal hızda seyrederken kendini emniyette hisseder.
Saydam buz, hava ısısı donmaya yakın bir dereceye düştüğünde yol yüzeyinde oluşur. Yol üzerindeki buz erir ve tekrar donar, veya yağmur yağar ve donar. Ayaz da bu beklenmeyen buzlanma olayını meydana getirebilir.

Aşağıdakiler saydam buz tehlikesine işaret edebilecek bazı yol durumlarıdır:

! Köprüler, üst ve alt geçitler.
! Yol kaplamasının koyu ve mat görünmesi.
! Yolun ağaçlarla veya diğer engellerle gölgelenmiş kısımları, örneğin doğu-batı yönündeki tepenin aşağı tarafı. Bu gibi bölgeler sabah güneşinin halen erişemediği alanları oluşturur.
! Donma noktasının hemen üstünde ve altındaki dereceler.
! Geçmişte saydam buzla karşılaştığınız yerler.
! Yolun, bir göl kenarını ve nehir yatağını takip ettiği nemli alanlar.

Radyo ve TV yol raporlarını dikkatli dinleyerek saydam buz üzerinde seyahat etmekten sakının. Bu gibi bir yol durumundan şüphe ettiğiniz takdirde aracınızı yavaş sürün ve çok dikkatli olun. Fren yapmaktan, hızlanmaktan, öndeki aracı geçmekten ve sert dönüşlerden sakının. Sizin veya diğer sürücülerin araçlarını kontrol zorluğu çektiği durumlarda, emniyetli olan en erken bir zamanda yoldan ayrılın.

Sağa dönüşler:
1. Sağ şeride veya işaretle dönüş izni verilen şeride girmeye,
2. Dar bir kavisle dönüş yapmaya mecburdurlar.
3. Hızını azaltmaya,
4. Dönüş işareti vermeye,
Sola dönüşler:
1. Hızını azaltmaya,
2. Dönüş işareti vermeye,
3. Dönüşe başlamadan, varsa sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını vermeye,
4. Dönüş sırasında ilk geçiş hakkını, kurallara uygun olarak karşıya geçen yayalara, varsa bisiklet yolundaki bisikletlere vermeye mecburdurlar.
5. Dönüş sırasında, karşıdan gelen ve emniyetle duramayacak kadar kavşağaolan araçların geçmesini beklemeye,
6. Yolun gidişe ayrılmış olan kısmının soluna yanaşmaya,
7. Gireceği yolun gidişe ayrılan kısmına girmek üzere, arkadan gelen ve sola dönecek diğer taşıtları engellememek için dönüşünü geniş kavisle yapmaya,

Sürücüler;
1. Köprülerde, tünellerde, kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde, görüşün yetersiz olduğu tepe üstü ve virajlarda, önlerindeki araçları geçmeleri yasaktır.
2. Geçmenin herhangi bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde,

Trafik polisi, ışıklı trafik işaret cihazları veya trafik işaret levhaları bulunmayan kavşaklarda;

1- Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundaki araçlara
ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.
2- Tali yoldan çıkan sürücüleranayoldaki sürücülere,
3- Bütün sürücüler doğru geçmekte olan tramvay hattı bulunan yoldan geçen araçlara,
4- Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara,
5- Bütün araçlar geçiş üstünlüğüne sahip araçlara görev anındayken öncelik verir.
6- Dönel kavşak dışındaki sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara,

Araç sürücülerinin:
1- Trafiği yoğun olan yollarda geriye dönmeleri yasaktır.
2- Tek yönlü yollarda, duraklama veya park manevrası dışında geri gitmeleri,
kolaylığı dışında, geri gitmeleri,
3- Bağlantı yollarında geri gitmeleri,
4- İki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki yönlü yol kesimlerinde, karşılama ve geçiş 4- Daha geniş yollarda geriye giderken manevra dışında şerit değiştirmeleri,