kimyâda, elektrikçe kutuplu olan moleküllerin kutupları arasındaki elektrik yükünü ifâde etmede kullanılan bir terim.

Tam kovalent ve tam elektrovalent bileşikler arasında bir takım ara bağ tipleri vardır. Meselâ HCl molekülünde, klor atomu, ortak elektron çiftini hidrojen atomuna nazaran daha kuvvetli çeker ve böylece ortak elektron çifti klora daha yakın olur. Molekül, elektrik alanının içine konulacak olursa klor yönü (+) levhaya, hidrojen yönü de (-) levhaya doğru yönelir. İşte böyle moleküllere polar moleküller, aralarındaki bağa da polar bağ adı verilir. Polar moleküllere “dipol” denir. Elektrik yükü (q) ile yüklerin ağırlık merkezleri arasındaki uzaklığın (r) çarpımı “dipol moment”ini verir. Birimi, elekrostatik yük birimi x santimetre yâni debyedir.

Eğer üç atomlu bir molekülün (sözgelişi CO2) iki bağı (CO bağları) antiparalel iseler, bu taktirde iki dipol birbirini nötralize eder ve molekül nonpolar (polar değil) olur. O zaman molekülün atomları bir doğru üzerinde dizilir. Halbuki su (H2O) molekülünde bağlar kıvrıktır:

O
/
(H ¾ H)

ve molekül polardır. Daha fazla sayıdaki atomlu moleküller de polar veya nonpolar olmalarına göre muhtelif geometrik dizilişler ortaya çıkar.Meselâ dört atomlu BCl3 nonpolar olup atomlar bir düzlem üzerindedir. Halbuki NH3 polar olduğundan geometrik şekil piramidaldir.

Muhtelif Sıvıların 20°C’deki Dipol Momentleri

Sıvı Dipol Moment
10-18 e.s.u.

¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾

Nitrobenzen 4,20

Nitrometan 3,40

Metil nitril 3,20

Hidrojen siyanür 2,90

Benzaldehit 2,70

Aseton 2,70

Asetaldehit 2,50

Glikol 2,20

Su 1,85

Fenol 1,70

İzopropil alkol 1,70

n-Butil alkol 1,70

Kükürtdioksid 1,60

Etil alkol 1,60

Klorbenzen 1,60

Anilin 1,50

Amonyak 1,50

1,3-Diklorbenzen 1,50

Etilamin 1,30

Etil eter 1,20

Kloroform 1,10

Hidrojen klorür 1,00

Hidrojen sülfür 1,00

Tiyofen 0,60

O-ksilen 0,52

m.ksilen 0,46

Toluen 0,4-0,5

Benzen 0,06

p.ksilen 0,06

Önceki
Önceki Konu:
Zeka Gerilikleri
Sonraki
Sonraki Konu:
Feriye Sarayı

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
Mesajınız:
 
© 2015 Bilgiler
Coğrafya