Piaget:

ü  Bilişsel gelişim biyolojik ilkelerle açıklanır (Olgunlaşma vs).

ü  Çocuk bilgiyi kazanmada aktif role sahiptir.

ü  Çocuk öğrenmeyi kendi kendine gerçekleştirir.

ü  Eğitim programları çocukların olgunlaşma düzeyine uygun olmalıdır (Vygotsky bu görüşe karşıdır, çocuğu sınırlandırdığını söyler).

Gagne:

ü  Organizma yaratılıştan öğrenmeye hazırdır.

ü  Bilgiyi işleyerek öğrenir.

ü  Deneyimler geçirerek ve problem çözerek aktif olarak öğrenir.

Bruner:

ü  Bilişsel gelişim, bilgi işleme süreci, depolama süreci ve depolama sisteminin gelişimine bağlıdır.

ü  Bilişsel gelişimde dilin önemini vurgular. Çocuk, dili kazanarak uyarıcıları kontrol eder, özgün davranır.

ü  Öğrenciyi harekete geçiren en önemli güdüler; merak, başarılı olma ve birlikte çalışmaktır.

Vygotsky:

ü  Bilişsel gelişimde hem kalıtsal hem çevresel etkiler olur.

ü  Çocuk işbirlikli öğrenme yoluyla daha etkili olur.

ü  Çocuk çevresindeki kişilerle öğrenmeyi gerçekleştirir.

ü  Yakınsal Gelişim Alanı (Proximal Zone), çocuklar bazı davranışları tek başına yapar, bazı davranışları ise yetişkinlerin yardımıyla yapabilir. Vygotsky’e göre bireyin tek başına yaptığı ile yetişkinin yardımıyla yapabileceği etkinlikler arasındaki farka Yakınsal Gelişim Alanı (Proximal Zone)denir.

ü  İçsel Konuşma (İçselleştirme), düşünce ve dilin yakından ilişkili olduğunu savunur. Çocuklar yetişkinleri gözlemleyerek bilgiyi içselleştirir, kendi kendine sorar, yanıt arar (Monolog). Belli bir yaştan sonra içsel konuşma zihinsel bir süreç haline gelir, ortak bilgiyi kişisel bilgiye içimizden düşünerek dönüştürürüz  (İçsel Konuşma).

ü  Kavram Öğrenme, Vygotsky iki tür kavram öğreniminden söz eder:

-          Kendiliğinden Edinilen, gündelik yaşamda kullanılan kavramlar (Tümdengelim). Örneğin kardeş kavramı, birey çocukluğunda herkesi kardeş olarak düşünür, sonra kardeş olmayanları çıkararak kardeşlerine ulaşır.

-          Öğretilen Kavramlar, okulda tanıştığımız kavramlar (Tümevarım). Sömürü kavramını ilk öğrendiğimizde o duruma özgü algılarız sonra başkalarının da başkalarını sömürdüğünü öğrene öğrene genellemelere ulaşırız.

Vygotsky’ın Eğitime Yön Veren İlkeleri

ü  Eğitim bireyi geliştirir.

ü  Eğitim bir süreçtir, öğretmen rehberliğinde gerçekleştirilir.

ü  Öğrenmede bireysel farklılıklar dikkate alınmalıdır.

ü  Öğrenme, çocuğun kültürü ve sosyal değerleri içselleştirmesini sağlamalıdır.

ü  Çocuklar akranlarından yararlanmalıdır.

Vygotsky’a Göre Bilişsel Gelişime Etkisi Olanlar

ü  Kültür ve sosyal çevrenin önemi.

ü  Çocuk – yetişkin ilişkileri.

ü  Çocukların birbiriyle işbirliği.

ü  Dil öğrenme.

ü  Öğretmenlerin çocuk gelişimine etkisi.

ü  Nesne, materyal ve olaylarla somut yaşantılar.

Vygotsky’ın Bilişsel Gelişim İle İlgili Düşünceleri

ü  Birey başlangıçta sosyaldir, giderek bireyselliği öğrenir.

ü  Zihinsel gelişim büyük ölçüde biyolojik etmenlere bağlıdır.